سلطان محمد ميرزا قاجار
321
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
ياد از سفر گذشته به هرات چون شرح حال خراسان و اوضاع مشهد مقدس نگاشته شد از بابت قرب هرات به خراسان ، مناسب اين است كه اجمالا از آنچه در سفر هرات ديدهام از جهت اطلاع ذكرى بشود . روزنامهء مفصل آن سفر در دست نيست . آنچه را كه فراموش نشده است خواهم نگاشت . از مشهد به هرات از مشهد مقدس الى شهر هرات ده منزل ، بيشتر از اين راه جلگه و دامنه [ و ] هموار [ است ] . شكارگاههاى خوب گور ، آهو ، كبك ، قرقاول ، خوك [ و ] مرغ آبى در اكثر جاهاى اين راه يافت مىشود . سنگبست اول ، جايى است موسوم به سنگبست . « 1 » از بناهاى قديم كنار رودخانه كاروانسرايى بود . بعضى خرابهها مناره داشت ، [ ولى ] آبادى نبود . از قرارى كه مىگويند حال ده بسيار معتبرى است . سكنهء زياد [ و ] زراعت بسيارى دارد .
--> ( 1 ) . « از شهر ( : مشهد ) تا سنگبست شش فرسنگ است . خود سنگبست آبادى ندارد مگر رعيت قليلى ، آنها هم در كاروانسراى شاه عباس منزل دارند » . ( سه سفرنامه ، ص 24 ) .